Dit artikel geeft algemene voedingsinformatie. Heb je divertikels of aanhoudende darmklachten? Overleg dan altijd eerst met je huisarts of diëtist voordat je je voeding aanpast.
Voeding bij divertikels roept veel vragen op. Mag je nog noten eten? Moet je juist meer of minder vezels nemen? Divertikels zijn kleine uitstulpingen in de wand van je dikke darm. Ze komen vooral voor bij mensen boven de vijftig jaar. Meestal merk je er niets van. Toch helpt de juiste voeding om je darmen rustig te houden. Hieronder lees je daarom wat wel en niet werkt.
Wat zijn divertikels precies?
Divertikels ontstaan op zwakke plekken in je darmwand. Doordat de druk in de darm oploopt, stulpt zo’n plek naar buiten. Vergelijk het met een fietsband die op een zwakke plek uitpuilt. Meestal zitten ze in het laatste, bochtige deel van de dikke darm.
Artsen gebruiken drie termen die veel op elkaar lijken. Diverticulose betekent dat je divertikels hebt, maar geen klachten. Bij divertikelziekte heb je wel klachten, zoals zeurende buikpijn. Raakt zo’n uitstulping ontstoken, dan heet dat diverticulitis. Die laatste vorm vraagt sowieso om behandeling van een arts.
Voeding bij divertikels draait om vezels
Vezels maken je ontlasting zachter en volumineuzer. Daardoor glijdt alles makkelijker door je darm. De druk in je darm neemt af, en dat is precies de bedoeling. Zachte ontlasting blijft bovendien minder snel in een uitstulping hangen.
Voeding bij divertikels begint daarom bij plantaardig eten. Denk aan groente, fruit, peulvruchten, noten en volkoren producten zoals bruine rijst. Dierlijke producten leveren van nature geen vezels. Wil je weten waar vezels precies in zitten? Het Voedingscentrum legt dat verder helder uit.
Hoeveel vezels heb je nodig?
Volwassen vrouwen krijgen het advies om minimaal 24 gram vezels per dag te eten. Voor mannen ligt die ondergrens op 30 gram. Bij divertikels houden diëtisten vaak een ruimere marge aan, namelijk 30 tot 40 gram. De meeste Nederlanders halen dat echter niet.
Gelukkig hoef je daarvoor weinig ingewikkelds te doen. Twee extra sneetjes volkorenbrood schelen al een paar gram. Een portie peulvruchten levert er soms wel tien. Onze linzen dahl is daar bijvoorbeeld een makkelijk voorbeeld van. Verder telt elk stuk fruit gewoon mee.
Drink genoeg bij al die vezels
Vezels hebben vocht nodig om hun werk te doen. Zonder vocht trekken ze juist water uit je ontlasting. Daardoor wordt die harder in plaats van zachter. Drink dus anderhalf tot twee liter per dag.
Beweging helpt ook mee. Je darmen komen letterlijk in beweging zodra jij dat doet. Een half uur wandelen per dag is vaak al genoeg. Bovendien kost het je geen cent.
Voeding bij divertikels tijdens een ontsteking
Bij een actieve ontsteking draait het advies om. Je arts schrijft dan meestal antibiotica voor. Daarnaast eet je tijdelijk juist weinig vezels, zodat je darm rust krijgt. Soms begint dat zelfs met heldere, vloeibare voeding.
Die aanpak is echter tijdelijk. Zodra de ontsteking zakt, bouw je de vezels weer op. Doe dat rustig, verspreid over een paar weken. Te snel opbouwen geeft namelijk kramp en een opgeblazen gevoel.
Mogen noten, pitjes en zaden?
Jarenlang kregen mensen het advies om noten, pitjes en zaden te mijden. Het idee was dat zo’n hard stukje in een uitstulping bleef steken. Onderzoek ondersteunt dat idee echter niet. Noten en zaden leveren juist vezels, goede vetten en mineralen.
Buiten een ontsteking eet je ze dus gewoon. Tijdens een ontsteking laat je ze even staan, net als ander vezelrijk eten. Twijfel je over jouw situatie? Leg die vraag dan voor aan je eigen diëtist.
Diëtist tip. Bouw vezels op met één verandering per week. Vervang eerst je witte brood door volkoren. Voeg pas daarna peulvruchten toe. Zo merk je precies waar je darmen op reageren.
Zo begin je vandaag nog
Voeding bij divertikels hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kleine stappen werken bovendien beter dan een complete ommezwaai. Kies daarom één punt uit de lijst hieronder. Voeg er vervolgens volgende week pas een tweede aan toe.
- Neem volkorenbrood in plaats van wit brood.
- Eet elke dag minstens 250 gram groente.
- Roer een lepel peulvruchten door je soep of saus.
- Neem een handje ongezouten noten als tussendoortje.
- Drink bij elke maaltijd een groot glas water.
Voeding bij divertikels: dit onthoud je
Divertikels zijn op zichzelf onschuldig. Vezels, vocht en beweging houden je darmen soepel. Merk je toch aanhoudende buikpijn of koorts? Bel dan je huisarts, want een ontsteking vraagt om behandeling.
Tot slot nog een tip voor vanavond. Wil je meteen vezelrijk aan de slag? Probeer dan bijvoorbeeld onze zoete aardappel chili met zwarte bonen.