“Waarom is ongezond eten goedkoper dan gezond eten?” Omdat de wereld soms voelt alsof ‘ie ontworpen is door een snackfabrikant met een marketingdiploma. 😅🍟 Maar er zitten best logische (en irritante) redenen achter. Het is niet alleen “luiheid” of “slechte keuzes” — het is ook economie, beleid, aanbod en hoe supermarkten geld verdienen.
Laten we het no-bullshit uitpluizen.
1) Calorieën zijn goedkoop, voedingsstoffen niet altijd
Veel “ongezond” eten is energie-dicht: veel calorieën per euro. Denk aan chips, koek, frisdrank, diepvriespizza’s. De ingrediënten zijn vaak goedkoop (meel, suiker, olie) en je krijgt snel veel “vulling” voor weinig geld.
Gezond eten (groente, fruit, vis, noten) levert vaak minder calorieën per euro, maar wel meer voedingswaarde. Alleen: je betaalt in de winkel niet per vitamine, maar per kilo, per verpakking en per marge. 🥦💸
2) Ultraprocessing maakt voedsel spotgoedkoop om te produceren
Ultrabewerkte producten worden gemaakt op enorme schaal, met ingrediënten die lang houdbaar zijn en makkelijk te transporteren. Dat betekent:
- lage productiekosten
- lage verspilling (want lang houdbaar)
- goed te standaardiseren (altijd dezelfde smaak/kwaliteit)
Vers eten heeft juist meer variatie, bederft sneller en vraagt meer logistiek. En ja: dat kost geld.
3) Acties en marketing duwen vooral “junk” naar voren
Supermarkten verdienen vaak meer aan sterk bewerkte producten: hogere marge, langere houdbaarheid, en fabrikanten betalen mee aan promoties (denk aan schapruimte, displays, folders).
Daarom zie je: 1+1 gratis op frisdrank, koek en snacks. Terwijl broccoli zelden een influencer-campagne krijgt. 😄
4) Verse producten hebben verborgen kosten
Bij vers betaal je niet alleen voor het product, maar ook voor:
- koeling
- snellere doorstroom
- meer derving (weggooien)
- seizoensschommelingen
Een zak chips kan maanden wachten op jou. Een bak aardbeien niet.
5) Tijd is ook een prijs (en die telt mee)
Voor veel mensen is “goedkoop” niet alleen euro’s, maar ook tijd en energie. Een pizza in de oven is makkelijker dan een maaltijd plannen, snijden, koken en afwassen.
En als je stress hebt, weinig slaap, of weinig geld: dan wint “makkelijk” het vaak van “ideaal”. Dat is menselijk, niet lui.
6) Beleid en belasting maken het niet altijd eerlijk
In theorie zou je kunnen sturen met belasting (meer op ongezond, minder op gezond) of subsidies. In praktijk is dat lastig: wat is precies “ongezond”? En je wil niet dat mensen met weinig geld nóg harder geraakt worden.
Maar het effect is wel: de markt maakt calorieën goedkoop, en gezondheid is niet altijd de goedkoopste optie aan de kassa.
Is gezond eten dan altijd duurder?
Nee. Dit is waar veel mensen zichzelf tekortdoen. Gezond eten kan prima betaalbaar zijn als je slim kiest:
- peulvruchten (bonen, linzen) = goedkoop eiwit + vezels
- diepvriesgroenten = vaak goedkoper, net zo voedzaam
- seizoensgroente = voordeliger én lekkerder
- havermout, rijst, volkoren pasta = budget-basis
- eieren/kwark/tofu = vaak goedkoper dan veel vlees
Het probleem is dus niet “gezond = duur”, maar eerder: ongezond is extreem goedkoop en extreem gepusht. En dat maakt de vergelijking scheef.
Praktische tips: gezonder eten zonder je bankrekening te slopen
- Plan 3 maaltijden per week en kook dubbel (restjes = gratis lunch).
- Koop groot in: rijst, bonen, tomatenblokjes, kruiden.
- Gebruik diepvriesgroente als standaard.
- Maak sauzen zelf (tomaat, kruiden, beetje olie): goedkoper en minder zout/suiker.
- Maak “snack-proof” keuzes: fruit, yoghurt, popcorn (zelf), noten in porties.
Wil je budgetproof recepten die wél vullen en wél gezond zijn? Check de recepten op Maels.nl 🥦💪 en pak een e-book mee voor meal prep en slimme weekplanning. Gezond hoeft echt geen luxe hobby te zijn. 😉