Mayonaise. De saus die een droge friet ineens laat voelen alsof je leven weer zin heeft. 😄 Maar “mayo” is niet één ding. In de supermarkt heb je alles van klassiek tot “light”, van vegan tot avocado-achtige hipsterpotjes die je portemonnee laten huilen.
Tijd voor een no-bullshit gids: welke soorten mayonaise zijn er, wat is het verschil, en welke kies je wanneer? 🥚🔥
1) Klassieke mayonaise (de OG)
Dit is de standaard: olie + eidooier + zuur (azijn of citroensap) en wat mosterd/zout. Door emulgeren (olie en waterachtig spul samen laten “binden”) krijg je die dikke, romige textuur.
- Smaak: vol, romig, licht zuur
- Gebruik: friet, sandwiches, salades, aioli-basis
- Real talk: energierijk, want: veel olie (logisch)
2) Frietsaus (de Nederlandse impostor 😏)
Frietsaus lijkt op mayo, maar is meestal wateriger en zoeter en bevat vaak minder olie. Daardoor is ‘ie doorgaans minder calorierijk dan echte mayo, maar ook minder “rijk” qua smaak.
- Smaak: milder, zoeter
- Textuur: iets dunner
- Gebruik: friet, snacks, broodje kroket-gedoe
Pro-tip: als je mayo “te heftig” vindt, is frietsaus jouw gateway-saus.
3) “Light” mayonaise (minder olie, meer trucjes)
Light mayo betekent meestal: minder vet door een deel olie te vervangen door water, verdikkingsmiddelen en soms extra zuur/zoet om de smaak te redden.
- Voordeel: minder calorieën per lepel
- Nadeel: vaak minder verzadigend en soms zoeter/zuurder
- Gebruik: als je graag veel saus gebruikt en je porties wil temmen
Belangrijk: “light” is geen vrijbrief om de halve fles leeg te knijpen. Maar het kan wel helpen.
4) Vegan mayonaise (zonder ei, mét magie)
Vegan mayo emulgeert zonder eidooier. Vaak gebruiken merken soja- of erwteneiwit, of aquafaba (kookvocht van kikkererwten) om die romigheid te krijgen.
- Smaak: kan verrassend dicht bij echt komen
- Allergie-tip: check soja/mosterd op het etiket
- Gebruik: alles waar je mayo voor zou gebruiken
En nee: vegan is niet automatisch “gezonder” of “lager in calorieën”. Het is vooral: geen ei.
5) Aioli (mayo’s knoflookige neef)
Aioli is in de praktijk vaak mayonaise + knoflook. Traditioneel (zeker in sommige regio’s) kan aioli ook zonder ei gemaakt worden, maar in NL bedoelen we meestal de mayo-variant.
- Smaak: knoflook, knoflook, knoflook
- Gebruik: bij aardappels, groenten, vis, wraps
Tip: maak ‘m zelf door mayo te mengen met geperste knoflook, citroen en een snuf zout. Klaar. 🧄
6) Japanse mayo (Kewpie-achtige vibes)
Japanse mayo is vaak zachter, umami-rijker en wat zoeter. Veel varianten gebruiken vooral eidooier en hebben een andere soort zuur (zoals rijstazijn). Resultaat: mega smooth en gevaarlijk lekker.
- Smaak: romig, umami, licht zoet/zuur
- Gebruik: sushi bowls, okonomiyaki, sandwiches, kip
Waarschuwing: één keer geprobeerd en je gaat ineens mayo op dingen doen waar mayo niet hoort. 😉
7) “Speciale” mayo’s (truffel, sriracha, avocado, etc.)
Dit zijn mayo’s met smaakmakers. Soms top, soms vooral marketing. Check de ingrediënten: is het echt truffel(olie) of vooral aroma? Is die “avocado mayo” echt avocado of vooral kleur en een verhaal?
- Top als: je snel smaak wil zonder extra gedoe
- Let op: suiker, zout en “aroma”-trucs
Welke moet je kiezen?
- Voor pure smaak: klassieke mayo of Japanse mayo
- Voor friet en mild: frietsaus
- Voor minder calorieën per klodder: light mayo
- Voor plantaardig: vegan mayo
- Voor extra punch: aioli of sriracha-mayo
En onthoud: mayo is geen “slecht eten”. Het is een smaakmaker. Gebruik het bewust, geniet ervan, en bouw je maaltijd verder op met echte voeding eromheen. 💪🥦
Meer zin in saus-slimme recepten (waar mayo mag, maar niet alles overneemt)? Check de recepten op Maels.nl en pak een e-book mee voor snelle, lekkere basics. 😉